Taaladvies.net
Punt (op - stellen, op - staan)
Vraag
Zijn de uitdrukkingen (iets) op punt stellen en op punt staan correct?
Antwoord
Nee, deze uitdrukkingen zijn geen standaardtaal. Wel standaardtaal zijn werkwoorden en uitdrukkingen als bijstellen, bijwerken, preciseren, (nader) uitwerken en in orde brengen/maken of in orde zijn.
Toelichting
Om te zeggen dat iets tot in de laatste details geregeld, verder aangepast of verbeterd wordt, gebruikt men in de standaardtaal afhankelijk van de context onder meer de werkwoorden bijstellen, bijwerken, preciseren, (nader) uitwerken of de uitdukkingen in orde brengen/maken of in orde zijn.
(1) Zijn artikel moest nog worden bijgesteld.
(2) De directeur verwacht dat het team het onderzoeksprogramma op korte termijn nader uitwerkt.
(3) Edison was dolgelukkig toen zijn uitvinding eindelijk helemaal in orde was.
In België worden vaak de uitdrukkingen op punt stellen en op punt staan gebruikt, respectievelijk in de betekenis '(iets) bijstellen' of 'in orde brengen' en 'in orde zijn'. Deze uitdrukkingen worden niet door alle taalgebruikers aanvaard en zijn geen standaardtaal.
(4) De onderhoudsmonteur heeft de verwarmingsketel op punt gesteld. (in België, geen standaardtaal)
(5) Het wetsontwerp moet in de komende weken op punt gesteld worden. (in België, geen standaardtaal)
(6) Hopelijk staat de tekst dan helemaal op punt. (in België, geen standaardtaal)
Bijzonderheid
De uitdrukking op punt staan mag niet verward worden met op het punt staan (iets te doen), wat 'aanstalten maken' betekent.
(7) Ze stond op het punt te vertrekken toen de telefoon rinkelde.
Naslagwerken
| op punt stellen / staan | |
| Grote Van Dale (2005) | [bij punt] 9 (alg.Belg.N.) (m.betr.t. een techniek, product, regeling) op punt stellen [leenvertaling van fr. mettre au point], tot in de laatste functionele details in orde maken, hetzij als eindfase in de ontwikkeling ervan, hetzij als aanpassing na gebleken problemen (…) (alg.Belg.N.) (van techniek, product, regeling) op punt staan, tot in de laatste functionele details in orde zijn |
| Van Dale Hedendaags Nederlands (2002) | [bij punt] (Belg.) op punt staan (van apparaten, procedures, teksten, technieken enz.) helemaal in orde, geregeld, uitgewerkt zijn; (Belg.) iets op punt stellen (een apparaat, een tekst, een techniek, een regeling enz.) helmaal in orde maken, uitwerken, verfijnen, preciseren, regelen, finetunen |
| Kramers (2000) | [bij punt] 5 ZN op ~ stellen a) (een kwestie) regelen, afhandelen; b) (machines, toestellen) afstellen, instellen |
| Woordenboek correct taalgebruik (2004), p. 223 | [bij punt, wordt afgekeurd] een toestel op – stellen, afstellen, bedrijfsklaar maken, instellen, scherp stellen, justeren; iets op - stellen, (v. apparatuur) regelen, afstellen, instellen; (v.e. product of een methode) ontwikkelen; (v.e. bericht, conclusie) bijwerken, afwerken, uitwerken; (v.e. bericht, verklaring, standpunt) rechtzetten, preciseren; de zaken op – stellen, precies zeggen waar het op staat, rechtzetten, verbeteren (…) op - staan, in orde zijn |
| Stijlboek VRT (2003), p. 195 | [bij punt, op ~ stellen / staan, wordt afgekeurd] Leenvertaling uit het Frans. Algemeen Nederlands zijn: regelen, afstellen, bijstellen, scherpstellen, instellen (technische apparatuur), ontwikkelen (een product, een proces, een project, een methode, een plan), uitwerken, afwerken, bijwerken, bijschaven, ergens de laatste hand aan leggen (een plan, een voorstel, een dossier, een publicatie), rechtzetten, preciseren, (nader) toelichten, duidelijker maken (een standpunt, een verklaring), volledig in orde maken. |
| Vlaams-Nederlands woordenboek (2003) | [bij punt] op punt stellen / zetten, een machine instellen, afstellen of een kwestie afhandelen, regelen of een plan uitwerken, een dossier bijwerken |
