Taaladvies.net
Pietersen c.s hebben / heeft
Vraag
Wat is correct: Pietersen c.s. hebben geholpen of Pietersen c.s. heeft geholpen?
Antwoord
Onze voorkeur gaat uit naar: Pietersen c.s. heeft geholpen.
Toelichting
De afkorting c.s. staat voor het Latijnse cum suis, wat letterlijk 'met de zijnen' betekent (of voor cum sociis: 'met zijn deel- of lotgenoten'). In het Nederlands is de vaste verbinding en de zijnen gebruikelijker dan met de zijnen. De woordgroep Pietersen en de zijnen is meervoudig en vereist als onderwerp ook een meervoudige persoonsvorm: Pietersen en de zijnen hebben geholpen. De woordgroep Pietersen cum suis (of Pietersen met de zijnen) verwijst weliswaar naar meer dan een persoon, maar is grammaticaal enkelvoud en zou dan ook strikt genomen met een enkelvoudige persoonsvorm moeten congrueren.
Bijzonderheid
In België wordt c.s. ook wel per abuis opgevat als een afkorting van consorten ('medestanders', 'soortgelijken', met negatieve bijbetekenis) en ten onrechte voorafgegaan door en: Pietersen en c.s.
De Taalbaak raadt aan de afkorting c.s. niet te gebruiken, maar te vervangen door bijvoorbeeld en collega's of weg te laten. Dat is echter niet altijd mogelijk.
Zie ook
Burgemeester en wethouders (B en W) heeft / hebben besloten
Een of meer deelnemers is / zijn uitgeschakeld
Ik of jullie ga / gaan
Jan alsmede Piet hebben / heeft dat gedaan
Jan of ik heeft / heb / hebben dat gezegd
Jan of Piet hebben / heeft dat gedaan
Niet alleen Jan, maar ook Piet hebben / heeft dat gedaan
Noch Jan noch Piet hebben / heeft dat gedaan
Spek en eieren is lekker / spek en eieren zijn lekker
Verenigde Naties (VN) heeft / hebben
Zowel de politie als de brandweer zijn / is ter plaatse
Zowel de wethouders als de burgemeester is / zijn tegen het voorstel
Naslagwerken
Grote Van Dale (2005); Taalbaak 102.6
| Schrijfwijzer (1995), p. 107-108 |
Een onderwerp met een van deze zinswendingen is meervoudig, maar de persoonsvorm staat in het enkelvoud. (...) De heer Jansen c.s. heeft een nieuw plan gelanceerd. (...) Een lastig geval is c.s. (cum suis, met de zijnen). Wanneer men c.s. opvat als en de zijnen is ook het meervoud te verdedigen. Vergelijk de volgende zinnen. Hij en de zijnen zijn vertrokken. Hij is met de zijnen vertrokken. |
| Nieuw stijlboek Volkskrant (1997), p. 47 (61) |
c.s. Afkorting van het Latijnse cum suis, dat letterlijk betekent: met de zijnen. Let op: de werkwoordsvorm is eigenlijk enkelvoud. Van Dam c.s. heeft het plan opgevat... We kunnen echter ook het spraakgebruik volgen: Van Dam c.s. hebben het plan opgevat... |
