Particulier- / particulier en ziekenfondsverzekerden

Antwoord

Nee. In particulier en ziekenfondsverzekerden is in het eerste lid van de woordgroep een volledig woord weggelaten, en geen woorddeel. In dat geval komt er geen weglatingsteken. In ziekenfonds- en particulier verzekerden wordt wel een woorddeel weggelaten en komt er dus wel een weglatingsteken.

Toelichting

Het weglatingsteken wordt in een samentrekking alleen gebruikt om aan te duiden dat er een woorddeel weggelaten is. Is er een volledig woord weggevallen, dan komt er geen weglatingsteken.

Overigens is het de vraag of de samentrekking particulier en ziekenfondsverzekerden voor iedereen aanvaardbaar is. Voluit schrijven we particulier verzekerden en ziekenfondsverzekerden. Het eerste lid is dus een woordgroep (bijvoeglijk en zelfstandig naamwoord), het tweede lid een woord (samenstelling van twee zelfstandige naamwoorden). Strikt genomen gaat het hier om een verkeerde samentrekking. De samengetrokken elementen verschillen van vorm. Het stilistische effect domineert echter en maakt de vormdoorbreking aanvaardbaar: door de samentrekking wordt de tegenstelling tussen particulier en ziekenfonds sterker.

Andere voorbeelden van dit soort samentrekking zijn: Europese en wereldliteratuur, vreemde en bastaardwoorden, provinciale en gemeentepolitiek. Volgens de ANS is deze vorm van samentrekking niet voor alle taalgebruikers aanvaardbaar. Ook de Schrijfwijzer adviseert al te gekunstelde constructies van deze soort te vermijden.

Zie ook

Im- en export / in- en export

Naslagwerken

ANS (1997) , p. 1569-1570; Schrijfwijzer (1995) , p. 172-173; Handboek Verzorgd Nederlands (1996) , p. 178-179; Taalboek Nederlands (1997) , p. 248